Expositie: Voortvarende vrouwen

In de 19de eeuw kwam de Veenkoloniale Zeevaart tot ongekende bloei. Meer dan 60% van de Nederlandse vloot kwam uit plaatsen als Oud- en Nieuwe Pekela, Sappemeer, Veendam en Wildervank. Varende op relatief kleine schepen bevoeren ze de wereldzeeën, en de stuurmans-en kapiteinsvrouwen gingen mee aan boord. Het Veenkoloniaal Museum in Veendam wijdt een bijzondere expositie aan deze Voortvarende Vrouwen.

Expositie: Voortvarende vrouwen
Zeer zeldzame aan boord foto van Antje Zeven, vrouw van kapitein Jacob de Grooth uit Nieuwe Pekela.

In de Groninger Veenkoloniën speelde de vrouw in de zeevaart een belangrijke rol. Ze bleef niet alleen thuis wachten op de terugkomst van haar man en kinderen, maar voer zelf actief mee. 

Aan het roer

De vloot in de Veenkoloniën bestond hoofdzakelijk uit relatief kleine zeeschepen, variërend van 60 tot 150 ton. In de binnenvaart was, en is nog steeds, een belangrijke rol voor de vrouw weggelegd. De Veenkoloniale zeevaart ontsproot juist uit die binnenvaart. Op oude binnenvaartfoto’s zien we dan ook vaak de vrouw aan het roer staan. Op de Veenkoloniale zeeschepen voeren in de 19de eeuw regelmatig de vrouwen van de kapitein en de stuurman mee. Daarnaast brachten ze hun kinderen mee aan boord. In tegenstelling tot op de grote zeeschepen, maakten ze in de Veenkoloniale vloot vaak een wezenlijk onderdeel uit van de bezetting van het schip.

Lief en leed

Van deze vrouwen zijn allerlei verhalen bewaard gebleven. Lief en leed komen voorbij. Velen overleden op zee. Maar uit de correspondentie weten we ook dat velen goed Frans, Russisch en Engels konden spreken, een prachtig handschrift hadden en geëmancipeerd in de wereld stonden. En wist u dat de introductie van de paraplu in Nederland bij het ‘gewone volk’ dankzij Veendammer kapiteinsvrouwen kwam?

Lezing en wandeling

Directeur Hendrik Andries Hachmer geeft op woensdagavond 13 november een lezing over dit thema. Hij zal aan de hand van bewaard gebleven correspondentie dieper ingaan op dit onderwerp. Aanvang 20:00 uur, in het Veenkoloniaal Museum,

Daarnaast verzorgt Hachmer een rondleiding over de begraafplaats (op loopafstand van het museum). Hier liggen diverse kapteinsvrouwen zijn begraven. Aanvang 13:00 uur, in het Veenkoloniaal Museum.